Turkije > De Bibliotheek van Efeze

In de grote en wat kille ontbijtzaal staan per persoon een ontbijtschaal klaar. Hieruit kunnen we concluderen dat er maar zeven mensen overnachten in het hotel. De met plastic afgedekte schaal bevat verschillende soorten kaas, worst, jam, honing, olijven en een ei. Brood ligt in een mand. Ook staat hier koffie. Wanneer wij wat bedenkelijk naar de oploskoffie kijken, wordt gevraagd of we filter-koffie willen? Even later worden twee kopjes koffie geserveerd. Adriaan adviseerde gisteren om naar de historische oude stad Efeze te wandelen. Het ligt op een kwartiertje lopen buiten het centrum, zei hij. Dit kwartiertje is iets te enthousiast ingeschat. Het blijkt ongeveer 3,5 kilometer te zijn. We besluiten toch zijn voorstel te volgen. Na het ontbijt wandelen we over een karrespoor tussen de boomgaarden. De antieke stad Efeze, of kortweg Efes in het Turks, was een van de bloeiende metropolen van de klassieke oudheid. De archeologische site behoort tot de grootste opgravingen uit de Griekse oudheid. Bij de kassa hebben we de keuze voor alleen een ticket voor Efeze, of een combinatie ticket voor het Terraces Houses museum en de Basilica van Sint Johannes. Omdat we de basiliek later ook willen bezichtigen, kiezen we voor de combinatie. Voor de ingang spreekt een oudere man ons in het Nederlands aan. Of we een rondleiding willen? We bedanken hiervoor. We vertrouwen op onze eigen reisgids.

Turkije - De façade van de bibliotheek van Efeze

Bij de manquette van het Efes complex, lezen we de toelichting van ieder gebouw in de reisgids. Dit geeft een goed overzicht over het complex. We starten onze route bij het kleine theater. Een ronde met stenen opgebouwde arena. We passeren de restanten van de poort van Hercules. Via de zuilengalerij loopt de weg naar beneden. We kijken uit op de bibliotheek en de agora, het vroegere centrale plein van de stad Efes. Dit plein lag vroeger aan zee, maar tegenwoordig begint het water enkele kilometers verderop. Langs de weg staan verschillende tempels. De tempel van Hadrianus behoort tot de mooiste. Vooral de figuren in de marmeren overkapping zijn goed bewaard gebleven. In 1970 heeft men de Bibliotheek van Celsus gerenoveerd. De twee verdiepingen hoge façade was door aardbevingen verwoest. Nu geeft het een beeld van de pracht uit de oudheid. Dit bouwwerk, oorspronkelijk uit 114 nC is het mooiste bouwwerk van Efeze.

Turkije - De vloeren van de oude huizen zijn deels teruggevonden

Toch is ook het grote theater indrukwekkend. De grote half ronde arena bood vroeger plaats aan 25.000 toeschouwers. We sluiten ons bezoek af met het terras-woningen museum. Onder een afdak zijn de huizen opgegraven en gerestaureerd. Vooral de mozaïeken vloeren en muurschilderingen zijn bewaard gebleven. Via glazen plateaus kunnen we de opgravingen van alle kanten bekijken. Dit is een mooie aanvulling op ons bezoek aan Efeze. Na een drankje op een terras verlaten we Efeze. We wandelen weer terug naar Selçuk. We volgen een andere route door de velden naar de tempel van Artimes. Deze tempel is gebouwd in de tweede eeuw. Net als de tempel van Artimes gisteren in Aphrodisias was deze tempel opgetrokken uit Korinthische zuilen waar het dak op rustte. Van de brokstukken heeft men een pilaar overeind kunnen zetten. Meer is er niet over van de tempel. Precies bovenop de pilaar heeft een ooievaar zijn nest gemaakt. Achter het tempelcomplex ligt de Basilica van Sint Johannes. De apostel zou op deze plek overleden zijn. We volgen de bordjes naar de kerk.

Turkije - De ruimte om te bidden in de Isa Bey moskee

Wanneer we denken de kerk in te lopen, stappen we door de poort de Isa Bey moskee binnen. Op de binnenplaats worden we in het Duits welkom geheten. De moskee dateert uit de veertiende eeuw en is een van de oudste moskeeën van Turkije. De imam zelf blijkt Nederlands te spreken. Hij neemt het gesprek over. Hij vertelt dat hij vier jaar in Delft gewoond heeft. Of we de Koran gelezen hebben?, vraagt hij. Wanneer wij hier negatief op antwoorden, pakt hij een Nederlandse versie van het Heilige boek. Deze krijgen wij als gift. De Koran geeft antwoord op alle vragen en problemen van de wereld, vervolgt hij enthousiast. De basiliek blijkt een klein stukje verder te liggen. Vanaf de restanten van de kerk hebben we uitzicht over de vallei. We zien precies waar we vandaag allemaal gewandeld hebben. De apostel Johannes schreef op deze plek zijn evangelie. Hij zou hier ook overleden zijn. Op zijn graf liet men later de basiliek bouwen. Achter de basiliek ligt de burcht. Dit kasteel werd in de zesde eeuw gebouwd. De Byzantijnse citadel ligt op de top van de Ayasoluk heuvel. Het kasteel blijkt ook tot hetzelfde ticket te behoren als de basiliek. We volgen het pad en gaan door de toegangspoort naar binnen.

Turkije - De Byzantijnse citadel op de top van de Ayasoluk heuvel

Vanaf de kantelen kon men vroeger de hele omgeving in de gaten houden. Het is inmiddels half vier. We dalen weer af naar Selçuk. We komen precies uit in het straatje waar we gisteren gegeten hebben. In een naburig restaurant bestellen we iets te eten en nemen een biertje. Ondertussen kijken we naar de mensen die voorbij lopen. De plannen om ook het plaatsje Sirince aan te doen, schuiven we op naar morgen. Voor vandaag is het genoeg. ‘s Avonds wandelen we opnieuw het centrum in. Maar niet voordat we tegenover ons hotel een thee bestellen in een typisch Turks café. Mannen spelen hier spelletjes met elkaar. Veel aandacht voor ons hebben ze niet. Tegenover het winkeltje van de baklava van gisteren, ligt een gezellig terras. We bestellen enkele typische Turkse gerechten en een Efes bier. In een cafeetje er naast sluiten we de avond af met een cappuccino. Tot onze verrassing smaakt de cappuccino met oploskoffie nog goed ook.