
Home > Nederland > Toerist in eigen land > Reisverslag dag 4
18 - 26 juli 2020 (9 dagen)
Het huisje is niet ruim, maar ziet er prima uit. Het heeft iets weg van een stacaravan. Wanneer je binnen komt staat direct rechts een tweepersoonsbed. Een tafel met vier krukjes en links een stapelbed en keuken. Tussen het bed en de keuken door kom je in een kleine badkamer met douche en toilet. Het voordeel van het slapen in de keuken is, dat je ‘s morgens ook makkelijk koffie op bed kunt krijgen. Op het terras voor het huisje ontbijten we. We zijn net op tijd klaar, als de anderen al langs komen voor een bezoek aan Westerbork. Met z’n tienen rijden we naar Westerbork, het voormalige concentratiekamp uit de Tweede Wereldoorlog. In het museum wordt uitgelegd dat Westerbork in eerste instantie een opvangkamp was voor gevluchte Duitse Joden. Toen Duitsland Nederland binnenviel werd het kamp gebruikt om meer Joden op te vangen. Men probeerde de leefomstandigheden zo normaal mogelijk te houden. Zo werden er ook sportwedstrijden en zangvoorstellingen georganiseerd. Wekelijks werden zo’n duizend Joden op transport gezet naar vernietigingskampen. De meeste Joden werden per trein afgevoerd naar het Poolse Auschwitz. In september 1944 vertrok het laatste transport van Westerbork.
Hierop werd verklaard dat Nederland ‘Judenfrei’ was. Slechts een enkeling bleef achter om het kamp te ontmantelen. Dit gebeurde niet. Opgepakte Joden uit schuiladressen werden ook naar Westerbork vervoerd. Tijdens de bevrijding verbleven ruim 700 Joden in het kamp. Zij overleefden de oorlog. Zo’n 100.000 andere Westerborkers hadden minder geluk en zijn omgekomen. Na de oorlog heeft het kamp drie jaar dienst gedaan als intentie kamp voor gevangen genomen NSB’ers. Daarna hebben nog jarenlang Molukse KNIL militairen op het kamp gewoond. Zij vochten in Nederlands Indië mee met de Nederlanders. In 1971 verviel de actieve functie van het kamp. Veel gebouwen werden afgebroken. Op het terrein bouwde de Radiosterrenwacht grote telescopen. Tegenwoordig is het terrein als herdenkingsplechtigheid ingericht en staan verschillende monumenten op het voormalige kamp. Vanuit het museum lopen we zo’n tweeënhalve kilometer naar de voormalige commandantswoning. Het houten huis is tot het begin deze eeuw bewoond geweest.
Om het gebouw te beschermen tegen de weersinvloeden is een glazen frame om het huis gebouwd. Verder op het terrein is een barak heropgebouwd en er is een indrukwekkende herdenkingsplaats. Voor de slachtoffers zijn stenen met Jodensterren geplaatst op de voormalige apèlplaats. De stenen gezamenlijk vormen de omtrek van Nederland. Aan de andere zijde van het kamp staat het beroemde spoormonument. Twee rail staven lopen omhoog. Het Nationaal Monument Westerbork is in 1970 ontworpen door oud kampbewoner Ralph Prins. Het monument symboliseert het spoor dat eindigde in het kamp. Via het bospad lopen we de tweeënhalve kilometer weer terug naar de parkeerplaats. ‘s Avonds koken we zelf bij ons huisje. Op het naast gelegen sportveld wordt een bingo gehouden. Alle deelnemende gezinnen zitten ruim verspreid over het veld. Hierdoor kan iedereen voldoende afstand houden. Terwijl de kinderen de bingo kaarten bijhouden, schuiven de ouders bij ons op het terras aan voor een biertje. Een gezellige combinatie.