Saudi-Arabië > De tombes van Madain Saleh

Vandaag hebben we de hele dag om de omgeving van Al‘Ula te ontdekken. We moeten al vroeg aanwezig zijn voor de eerste excursie. Om half acht rijden we bij het appartementencomplex weg. Het is rustig op de weg. Het is verbazingwekkend dat het ‘s avonds om half tien veel drukker is op de weg dan tijdens de ochtendspits. Rond acht uur parkeren we de auto bij het bezoekerscentrum. We parkeren naast Bas en Bert. We hadden ze eerder al het advies gegeven de excursie naar Madain Saleh vooraf te boeken. Vol is immers vol. Ook de drie Amerikaanse dames stappen uit de taxi. Zij hebben een afwijkende tickets. Ze kunnen niet gescand worden. Ze worden doorverwezen naar het Visitors Center. Zij blijken tickets voor de Dadan excursie te hebben. Wij doen die excursie vanmiddag. Vanochtend bezoeken we de magnifieke tombes van de Nabateeërs in Madain Saleh. Net voor de jaartelling breidde de Nabateeërs de handelsroutes uit vanuit Petra, in Jordanië. Ook in Hegra, de andere naam van Madain Saleh, maakten zij tombes met prachtige façades. Vanuit het bezoekerscentrum rijden we met een bus naar het Unesco werelderfgoed. Alleen met vooraf geboekte tickets kan de site bezocht worden. Bij de tombes zelf is geen kaartverkoop. De bus rijdt via de zuidpoort het terrein op. Dit is een tijdelijke toegangspoort. Bij de noordelijke poort wordt het voormalige treinstation omgebouwd tot bezoekerscentrum. De bus stopt bij een parkeerterrein. Hier krijgen we iets te drinken. Asad heet iedereen in vloeiend Engels welkom. Hij legt uit dat we tijdens de tour vier plekken zullen bezichtigen. Naar de eerste en meest indrukwekkende tombe, de Qasr Al-Farid, kunnen we lopen. De ochtendzon schijnt precies van achter de rots, waaruit de 21 meter hoge façade is uitgehouwen.

Saudi-Arabië - De twintig meter hoge vrijstaande tombe van Al-Farid

Deze tombe is één van de beroemdste graven van Madain Saleh, omdat het graf volledig geïsoleerd ligt van de andere graven. De hoogte van het monument was bedoeld als indicatie van de rijkdom en de sociale status. Met de bus rijden we vervolgens naar de tombes van Qasr Al-Bint. In één berg zijn rondom 35 graven gevonden. Sommige graven zijn mooi en kolossaal uitgehouwen, anderen zijn eenvoudiger. In totaal zijn er in Madain Saleh ruim honderd graven blootgelegd. Het is prachtig om te zien met hoeveel precisie de façades van de graven gecreëerd zijn. Een klein stukje verder ligt Al-Siq. Een natuurlijk smalle kloof bood vroeger de toegang tot de stad. We hebben geluk. De zon schijnt precies door de rotsspleet. Dit gebeurt maar twee uur per dag. In de kloof zijn kleine altaartjes uitgehouwen ter ere van de Nabateese goden. Ook is hier een uitgehouwen ruimte met stenen banken. Een soort plek voor bijeenkomsten. De excursie naar Madain Saleh wordt afgesloten bij de ‘Palace rock’, een serie graven naast elkaar in één rotsblok.

Saudi-Arabië - De graven van de Nabateeërs in Madain Saleh

Mooi om deze graven naast elkaar te zien. Met de bus rijden we terug naar het bezoekerscentrum in Al’Ula. De tweede excursie, de tour naar de tombes van Dadan, start om twee uur. We hebben ruim twee uur de tijd voor een ritje naar het Harrat Viewpoint boven de stad. Hier bevindt zich ook een restaurant om te lunchen. Achter het bezoekerscentrum rijden we de bergen in. De weg slingert omhoog. Het stijgingspercentage is soms fors. Vooral in de scherpe haarspeldbochten maken we snel hoogte. Op het plateau leidt een vlak weg naar het uitkijkpunt. Vlak voor het uitkijkpunt staat een hek en beveiliging. We mogen niet verder. Het restaurant en het uitzichtpunt gaan pas om vijf uur open. We mogen wel vanaf dit punt links en rechts van het uitzicht genieten. Willen jullie koffie?, vraagt de beveiliger. Hij snelt naar zijn auto en komt terug met Arabische koffie. Terwijl wij aan de koffie nippen, toetert zijn collega. Hij heeft koekjes voor ons. Het uitzicht aan beide zijde is mooi. We zien de nieuwe stad Al‘Ula liggen en aan de andere kant in de verte Madain Saleh. Alleen de oude stad, die we gisteren bezocht hebben, kunnen we hiervandaan niet zien. We bedanken de beveiligers voor de koffie en rijden de berg weer af. We stoppen in Al‘Ula om wat te eten. We parkeren de auto in de schaduw achter een andere auto. Wanneer we uitstappen, blijkt de auto voor ons te wachten voor de drive-thru van een restaurant. Ha, ha, foutje. Snel parkeren we aan de overzijde. We komen uit bij een burgerrestaurant. Hoewel niet traditioneel, is het weer een keer iets anders dan een opgerold plat brood met kaas. Om twee uur melden we ons weer bij het bezoekerscentrum. Dit keer voor de excursie naar De tombes van Dadan en de ‘Tombe van de Leeuw’ in het bijzonder. Bas en Bert, die vanmorgen ook deelnamen aan de excursie, zien we niet meer. Zij zijn met hun auto onderweg naar Medina. Daarna rijden zij via Jeddah door naar Abha. Wel komt het Franse echtpaar weer aangelopen, die ook vanmorgen deelnamen. Met de bus rijden we naar de ingang van de Dadan opgravingen. Alam, onze gids, vertelt dat de archeologische site van Dadan ouder is dan Madain Saleh.

Saudi-Arabië - Tombes in de bergwand uit het Dadanitische koninkrijk

Zij vertelt ook dat bij archeologisch onderzoek nog altijd nieuwe ontdekkingen gedaan worden. Daarna gaan we naar de tombe zelf. Dit valt tegen. Veel verder dan een uitkijkpunt is het niet. De Tombe van de Leeuw ligt in de bergen voor ons. We kunnen helaas niet dichterbij komen dan tweehonderd meter afstand. In de vierkante graven in de rotswand werden in de vijfde eeuw voor Christus invloedrijke mensen uit het Dadanitische koninkrijk begraven. Even verderop zijn de opgravingen nog bezig. We bekijken de werkzaamheden van een afstandje. We zien de restanten van een tempel en een waterput. Een ruim twee meter hoog standbeeld van Lihyanitische koning staat in bruikleen in het Louvre in Parijs. De bedoeling is dat het beeld later in Saudi-Arabië tentoongesteld gaat worden. De tour hier is over, zegt Alam. De tour is eerder afgelopen dan ik gedacht had. De bus rijdt weer terug. Althans dat dacht ik. De bus rijdt voorbij het bezoekerscentrum en stopt bij Jabal Ikmah. Deze kloof tussen de bergen is een soort oude bibliotheek, legt Alam uit. Al voor de jaartelling schreef men op de rotsen heilige teksten. De teksten variëren in tijd, waardoor de vallei een waardevolle verzameling is voor archeologen. Overal staan teksten en rotstekeningen op de rotswanden. Naast de bezienswaardigheden is het ook leuk om contact te hebben met de andere reisgenoten. Het kleine groepje is een waar internationaal gezelschap. Engeland, Wales, Frankrijk, Egypte, de Filipijnen en natuurlijk Saudi-Arabië en Nederland. Aan het einde van de middag keren we weer terug bij het bezoekerscentrum van Al’Ula. Voor de zonsondergang rijden we naar de Elephant Rock. We krijgen al handigheid in het verkeersknooppunt. We weten inmiddels precies waar we moeten keren en welke afslagen we moeten nemen. Erg logisch lijkt het allemaal niet. Ook de afslag naar de Elephant rock is niet logisch. De weg is nog steeds afgesloten. We rijden over de zandweg langs de weg. Voor ons zit een bestelwagen vast in het mulle zand. Wegwerkers proberen de kleine vrachtwagen los te trekken. Dit lukt niet echt. Ze gebaren dat wij er wel langs kunnen. Hopelijk blijven we niet steken in het zand. Zonder problemen rijden we er voorbij. Wanneer we parkeren, komt een beveiliger aangeven dat we hier niet mogen parkeren.

Saudi-Arabië - De lampjes schijnen op de Olifant rots bij Al’Ula

Het parkeerterrein is verderop. Dit hadden we niet gezien. Op het grote parkeerterrein staan misschien tien auto’s. De Elephant rock is een twintig meter hoge rots met een doorgang. Hierdoor heeft de rots de vorm van een enorme olifant. De laatste zonnestralen schijnen precies onder de slurf door. Aan de andere zijde van de rots bevindt zich een loungebar. Luide klanken van muziek klinken tussen de rotsen. In het zand zijn zitkuilen uitgegraven met ronde zitbanken. Met een drankje in de hand nemen we plaats in één van de kuilen. We zien de zonnestralen op de rots langzaam minder worden. Ondertussen gaan om ons heen de lampjes aan, worden fakkels ontstoken en wordt de rots uitgelicht. Het oorspronkelijke plan om hier ook te eten, laten we schieten. Het eten lijkt meer een verzameling van snacks. In het donker verlaten we het terrein. We rijden naar het centrum. We kopen nog wat brood voor morgenochtend en tanken de huurauto voor de laatste keer vol. In dezelfde straat waar we gisteren aten, zit het restaurant Heritage Garden, aanbevolen door de Lonely Planet. Dit is in ieder geval geen fastfood. Niemand spreekt Engels of wil hier zijn best voor doen. De menukaart heeft een Engelse vertaling. We selecteren drie gerechten en iets te drinken. Terug bij het appartement halen we alle vakjes en laadjes van de auto leeg. Morgen moeten we de huurauto weer inleveren. We vliegen naar Abha.