België > De sporen van de oorlog

Om half negen staat het ontbijt voor ons gereed in de naastgelegen kamer. Alles is voorhanden. Tijdens het ontbijt stippelen we de plannen uit voor vandaag. We beginnen de dag bij het Flanders Fields museum. Daarna volgen we een gemarkeerde wandeling door de stad. Voordat we op stap kunnen gaan moeten we eerst de auto verzetten. Voor de parkeerplaatsen voor de deur geldt overdag betaald parkeren en een maximale parkeertijd van drie uur. We rijden terug naar de Rijselpoort en volgen de gracht aan de andere zijde. We parkeren de auto precies bij de voetgangersbrug. Via deze brug staan we praktisch weer bij de Bed and Breakfast. We besluiten echter om na de brug de vesting op de gaan. Vanaf de vesting hebben we een mooi zicht op de gracht aan de ene zijde en op Ieper aan de andere zijde. De route over de stadsmuren leidt ons naar de Menenpoort. Ook bij daglicht is het monument indrukwekkend. Op de trappen liggen kransen voor de gevallen soldaten. Een beetje vreemd is het wel dat ook verkeer onder deze poort door rijdt. Voor de poort houden twee leeuwen de wacht. Dit zijn replica’s. De originele leeuwen zijn geschonken aan Australië. Niet alleen soldaten uit het Verenigd Koninkrijk vochten mee, maar ook strijders uit de Gemenebest landen. Hierdoor zijn ook veel slachtoffers afkomstig uit Australië, Nieuw Zeeland, India en Canada. Het museum Flanders Fields is gevestigd in de Lakenhalle. Aan de hand van een audiotour worden we meegenomen in de heftige strijd die rond Ieper gewoed heeft. Net voor Ieper werd de Duitse opmars gestopt. De troepen groeven zich in in hun loopgraven. Jarenlang hielden de troepen elkaar onder vuur. In oktober 1914 was de Slag om Langemark de eerste Slag om Ieper. De Duitsers vielen aan, maar de Engelsen wisten verschillende aanvallen af te slaan. De slag leidde tot vele Duitse slachtoffers. Na een maand gaven de Duitsers de strijd op. Ze hadden nauwelijks land veroverd op de tegenstanders. Wel wisten zij het strategie Hill 60 heuveltje te veroveren

België - In de Menenpoort worden de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog herdacht

. Vanaf dit natuurlijke uitkijkpunt konden zij de Engelse en Franse troepenbewegingen volgen. In het voorjaar van 1915 volgde de Tweede Slag om Ieper. De Britten brachten zware springstoffen aan onder Hill 60. Na de ontploffing, namen de Britse en Franse troepen de heuvel weer in. De Duitsers antwoorden met een gasaanval. De troepen waren hier niet op voorbereid, wat vele slachtoffers tot gevolg had. Toch lukte het de Duitsers niet om door te breken. De tweede slag leidde tot 160.000 doden. De Derde Slag om Ieper staat ook bekend als de Slag om Passendale. In juli 1917 wilde de Britten een doorbraak forceren. Voor het eerst werden tanks ingezet. De Duitsers waren echter op de hoogte van de plannen en hadden een grote hoeveelheid artillerie klaar staan. Door de hevige regenval was het terrein modderig. De tanks liepen vast en de troepen konden nauwelijks vooruit komen. Aan beide zijden vielen veel slachtoffers. Na een half jaar vechten was slechts acht kilometer land veroverd, maar waren hiervoor 450.000 soldaten omgekomen. Hierdoor word de Slag om Passendale ook wel de zinloze slag genoemd. In maart 1918 startten de Duitsers met een groot offensief. De Duitsers bestookten de tegenstanders met gas. Hierdoor konden zij de linie breken, maar veel terrein maakten zij niet meester. Door de verliezen raakten de Duitsers aan het eind van hun krachten. In augustus namen de geallieerden het initiatief over en verjoegen de Duitsers.

België - De kerstman is aanwezig op de Markt van Ieper

Op 11 november leidde dit tot de uiteindelijke wapenstilstand. De stad Ieper is tijdens het beleg nooit in handen gekomen van de Duitsers, maar de stad heeft zwaar te lijden gehad. Geen enkel gebouw heeft de oorlog overleefd. Na de oorlog heeft men, gesteund met de Duitse herstelbetalingen, de stad weer herbouwd. De Britten wilde de stad eigenlijk als oorlogsmonument behouden in beschadigde staat. De bevolking koos anders. Het museum heeft ons veel geleerd over de historie van de Eerste Wereldoorlog in deze regio. Zoals gebruikelijk eindigt de route door het museum bij het café en de shop. Hier zit ook de Tourist Information. We krijgen een boekje over de stad met beschrijvingen van de belangrijkste gebouwen. Ook krijgen we een tip mee voor een wandeling op het voormalige slagveld net buiten de stad. We besluiten ook deel te nemen aan de Nachtwacht. Een wandeling met een gids door de stad terwijl het langzaam donker wordt. In een café tegenover de Lakenhalle bestellen we een drankje en laten de geschiedenis op ons inwerken. In de middag volgen we een stadswandeling door Ieper. De tocht begint bij de Sint-Maartenskerk. De kerk is in de 13de eeuw gebouwd en diende lange tijd tot kathedraal van het bisdom. In 1801 bepaalde Napoleon Bonaparte dat het bisdom naar Gent zou verhuizen. De kathedraal werd weer een kerk. In de kerk valt het schilderij Het Beleg van Ieper van Joris Liebaert op. Hij schilderde in 1657 het beleg dat drie eeuwen eerder plaats vond. Vanaf de kerk gaan we onder de Vispoort door en komen op de voormalige Vismarkt. De vis werd vroeger verhandeld op de stenen kraampjes. Aan de andere zijde van de markt, staat het tolhuisje. Achter dit kleine gebouwtje staat nu een gezellige kerstmarkt. In verschillende kraampjes wordt bier en glühwein verkocht.

België - Tegenwoordig heeft de horeca de voormalige Vismarkt overgenomen

Via de Rijselstraat lopen wij richting de vestingwal. Bij het restaurant ’t eiland, steken we de brug over en komen we aan de buitenzijde van de gracht. Hiervandaan is de stervormige verdediging goed te zien. Enkele eilanden in de gracht boden een extra verdedigingslinie. Men probeerde de kanonnen op zo’n groot mogelijke afstand te houden. Via de Rijselpoort lopen we de stad weer in. Naast de Rijselpoort ligt een kleine begraafplaats. Enkele honderden witte gedenkstenen symboliseren de slachtoffers van de oorlog. De route loopt verder over de Rijselpoort. Hier lopen we de vestingwal weer op. Ter hoogte van onze Bed and Breakfast dalen we weer af tot het straatniveau. Hier ligt de Sint-Pieterskerk. De oorsprong van de kerk dateert uit de 12de eeuw, maar de huidige omvang kreeg de kerk pas in de 15de eeuw. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de kerk nagenoeg verwoest. Na de oorlog is de kerk herbouwd. Via de vesting komen we weer bij de Menenpoort. Aan de noordzijde van het centrum dwalen we door de smalle straatjes. Het is nauwelijks voor te stellen dat de meeste huizen hier nog geen honderd jaar oud zijn. De sfeer toont anders. Tegen half vier zijn we weer terug op de Grote Markt. In een van de gezellig restaurantjes bestellen we iets te drinken. Omdat we vanavond pas na de Last Post ceremonie gaan eten, besluiten we ook iets kleins te eten. We hadden nog niet geluncht. Om iets voor vijf uur keren we terug naar de Tourist Info. Hier begint de Nachtwacht stadswandeling. Er is best veel belangstelling. De groep wordt in tweeën gesplist in groepen van ongeveer twintig mensen.

België - Een gids neemt ons mee langs Ieper in het donker

De gids, de nachtwacht, vertelt enthousiast over de Lakenhalle en de Maartenskerk. Tijdens de herbouw besloot de architect om een spits op de kerktoren te plaatsen. Hierdoor werd de kerktoren hoger dan de Belfort van de Lakenhalle. Hoewel niet origineel, wel een mooie toevoeging aan de kerk. Het zit de gids niet mee. Bij de kerk gaan net de klokken luiden en op de Grote Markt komt de fanfare voorbij. Op de vesting bezoeken we de kazematten. Overdekte ruimtes onder de vestingwal. Wat vroeger als schuilplaats voor de soldaten diende, herbergt tegenwoordig vooral horeca. In één van de ruimtes staat een maquette van de stad na de oorlog. De maquette is gemaakt op basis van luchtfoto’s na de oorlog. Er staan maar enkele muren overeind. Verderop in de vesting opent de gids een klein deurtje. Via een wenteltrap komen we in een ijsgrot. Vroeger verzamelde men hier in de winter ijs, waardoor men lang goederen gekoeld kon bewaren. In het donker heeft deze ruimte een spannend effect. We bezoeken ook de begraafplaats bij de Rijselpoort. In het donker een aparte gewaarwording. Ik kijk goed uit niet op een graf te stappen. Na twee uur keren we weer terug naar de Grote Markt. Het was een leuke en leerzame tocht. Als laatste activiteit van de dag begeven wij ons naar de Menenpoort. Hier wordt sinds 1928 dagelijks de Last Post geblazen als eerbetoon aan de omgekomen soldaten. Het is verrassend hoeveel mensen hier toch nog op af komen. Zouden er zoveel toeristen zijn? Om klokslag acht uur blazen drie trompettisten de hommage, gevolgd door één minuut stilte. Na de ceremonie gaan we snel een restaurant binnen. Door het stilstaan hebben we het koud gekregen. Gelukkig is het in het restaurant lekker warm.

België - Nog altijd wordt iedere avond de Last Post gespeeld ter herinnering aan de oorlog slachtoffers