Turkije > De Hagia Sophia moskee

Ik ben al de het hele weekend verkouden. Vooral ‘s nachts is de verstopte neus vervelend om in slaap te komen. Buiten is het ‘s nachts stil. Overdag lijkt een oneindige stoet auto’s aan ons hotel voorbij te trekken. Op het kruispunt stagneert het verkeer. Veelvuldig klinkt de toeter omdat men vooruit wil. ‘s Nachts wordt er niet getoeterd en rijdt er praktisch geen verkeer. Wanneer de wekker af loopt heb ik wat moeite om wakker te worden. Ik neem een douche. Na het ontbijt in de kelder van het hotel, wandelen we naar de Hagia Sophia moskee. In 537 werd de Hagia Sophia gebouwd als christelijke kathedraal. Het was op dat moment de grootste kerk ter wereld en het moest Constantinopel allure geven als hoofdstad van het oost Romeinse rijk. In 1453 werd de stad belegerd door Sultan Memed II. Hij slaagde er in Constantinopel in te nemen. Nog diezelfde week werd in de Hagia Sophia het eerste vrijdaggebed gehouden. Tot in de twintigste eeuw bleef de Hagia Sophia dienstdoen als moskee. Daarna werd het een museum. Recent, in 2020, heeft president Erdogan besloten dat de Hagia Sophia de functie van moskee terug moet krijgen. Wanneer we bij de moskee aan komen lopen, sluiten we aan in de rij wachtenden voor een ticket. De rij is niet zo heel lang, maar er zit weinig schot in. Wanneer we aan de beurt zijn, hebben we de keuze om enkel de Hagia Sophia te bezoeken of een combinatie ticket met het museum. We kiezen voor dit laatste. Met een ticket in de hand sluiten we aan in de rij voor de securitycontrole. Omdat rond dit tijdstip ook veel groepen arriveren, duurt het even voordat we aan de beurt zijn. Binnen komen we via een trap op de omloop van de Hagia Sophia. Onder mij zie ik de moskee ruimte met het groene kleed. In de hoek staat de voormalige troon van de sultan. Boven mij zie ik de indrukwekkende koepel van het gebedshuis. Het bovenste puntje van de koepel is 56 meter hoog.

Turkije - De Hagia Sophia was ooit de grootste kathedraal van het oost Romeinse rijk

Wat is dit prachtig. Het bezoek is ook heel anders dan mijn bezoek in 1992. Toen was de Hagia Sophia nog een museum en liep ik beneden. Wanneer we weer buiten zijn, gaan we door naar de Sultan Ahmet moskee, beter bekend als de Blauwe moskee. Deze moskee uit de zeventiende eeuw is altijd als moskee in gebruik geweest. Buiten de gebedstijden kan de moskee ook door niet moslims bezocht worden. We lopen via de binnenplaats naar de ingang voor toeristen. Hier blijkt een rij te staan van enkele honderden meters. We lopen langs de rij naar het eindpunt. De rij loopt rond de moskee en gaat buiten het terrein verder. Dit is wel heel ver. We sluiten ergens in de rij aan. Gelukkig zit er redelijk wat voortgang in de wachtrij. Na een klein half uurtje zijn wij aan de beurt. Ik trek mijn schoenen uit en ga naar binnen. Ik houd mijn schoenen in mijn hand. De uitgang is aan de andere zijde. De koepel van de blauwe moskee is prachtig. De moskee is bekleed met ruim 20.000 blauwkleurige Iznik-tegeltjes. Hier ontleent de moskee haar bijnaam aan. Tegenover de Blauwe moskee bevindt zich het Hagia Sophia museum. Op grote schermen wordt in iedere ruimte de geschiedenis van Constantinopel en van de Hagia Sophia getoond. Via een audiosysteem heeft iedere bezoeker hierbij zijn eigen taal. Wanneer de video afgelopen is, opent automatisch de deur naar de volgende ruimte en een volgend stukje in de geschiedenis. Hiermee is het museum leuker dan ik vooraf ingeschat had. Aan het einde van de voorstelling bestaat nog de mogelijkheid om de collectie voorwerpen uit de vroegere Hagia Sophia kerk te bekijken. Deze voorwerpen werden voorheen in de Hagia Sophia tentoongesteld, toen het nog een museum was.

Turkije - De indrukwekkende gebedsruimte van de Sultan Ahmetmoskee (Blauwe moskee)

We lopen hier snel door heen. Buiten begint het wat harder te waaien. Ook de lucht is dreigend. De weersvoorspelling verwacht regen aan het einde van de middag. Snel lopen we door naar de Grand Bazaar. Via een poort lopen we een stelsel van overdekte straatjes binnen. Overal zitten winkeltjes. Verschillende verkopers zien in ons hun volgende klanten. Of ik geen tapijt wil kopen? In een klein nisje staan stoelen. We gaan zitten en bestellen een Turkse thee. Ondertussen zien we alle mensen door de bazaar struinen. Aan de andere zijde verlaten we de bazaar weer. Hier zijn de straten niet overdekt, maar er is volop handel. Mannen met zware handkarren lopen tussen de menigte door. Ik maak snel ruimte voor hen. De weg daalt naarmate we weer dichter bij de Gouden Hoorn komen. Net naast de Nieuwe moskee ligt de Kruidenbazaar. Een overdekte galerij met aan weerszijde vooral kruidenverkopers. Het gebouw is oorspronkelijk gebouwd als onderdeel van de Nieuwe moskee in de zeventiende eeuw. Het gebouw werd gefinancierd met de belastingen die geheven werden op de import uit Egypte. Hierdoor heet de markt in de volksmond de Egyptische bazaar. Veel van de verkopers richten zich op de toeristen. Met stukjes baklava of kopjes thee proberen ze klanten te binden. Wij slaan dit af en kiezen voor een terrasje net buiten de bazaar. De lam- en kipkebab wordt aangeprezen. We hebben alleen geen Turkse lira’s meer en kunnen niet met kaart betalen. We mogen ook met Euro’s afrekenen. Hoewel dit waarschijnlijk geen gunstige koers zal geven, besluiten we toch hier lunchen. Na de lunch lopen we naar de Süleymaniye-moskee. Nadat Constantinopel in 1453 in Ottomaanse handen viel werden in de loop van de 15de en 16de eeuw veel nieuwe moskeeën gebouwd. Veel moskeeën werden volgens het ontwerp van Hagia Sophia gebouwd.

Turkije - De Kruiden- of Egyptische markt van Istanbul uit de 17de eeuw

Bij de Süleymaniye-moskee werd hiervan afgeweken. Lange tijd was deze moskee de grootste van Istanbul. De Süleymaniye-moskee vervulde ook een maatschappelijke functie. In de gebouwen rond de moskee bevonden zich een ziekenhuis, een school, een gaarkeuken en een karavanserai. De moskee is gebouwd volgens dezelfde architectuur als de Blauwe moskee en de Nieuwe moskee. Dit betekent dat ook hier een grote gebedsruimte zich bevindt onder een imposante koepel. Door dezelfde bouwstijl, lijken de moskeeën op elkaar. Voordat we terug keren naar het hotel willen we nog langs de Laleli Mosque gaan. Het kost wat moeite om de moskee te vinden. We passeren twee andere gebedshuizen. Ook zien we de restanten van het oude Valens aquaduct door de stad. De 18e-eeuwse Ottomaanse Laleli moskee met koepel en minaretten is in barokstijl ontworpen. Hierdoor is de moskee smaller en hoger opgetrokken. Terwijl we naar de moskee kijken, trekt de wind weer stevig aan. Het voelt of het ieder moment kan gaan regenen. Snel wandelen we terug naar het hotel. Tegenover het hotel bevindt zich een klein restaurantje, met vier etages. Op de bovenste verdieping bestellen we iets te drinken. Buiten pakken donkere wolken zich samen. Het duurt niet lang of een flinke regenbui breekt los. We hebben vandaag geluk gehad met het weer. We hebben alles kunnen bekijken zonder nat te worden. ‘s Avonds regent het nog steeds wanneer we iets willen gaan eten. We besluiten terug te gaan naar Ertan’s restaurant. Dit was het restaurant waar we gisteren ook gegeten hebben. We worden al vriendelijk onthaald in het Duits. Vandaag kies ik voor een pizza met kip. Samen met een bier smaakt dit prima. Na afloop krijgen we thee van het huis aangeboden.